Terugdringen onechte en ongewenste meldingen (TOOM)

Meerdere malen per dag moet de brandweer van Enschede uitrukken naar brandmeldingen die door een automatische brandmeldinstallatie wordt veroorzaakt. Vaak blijken deze meldingen niet veroorzaakt door een brand maar door bijvoorbeeld roken, achterstallig onderhoud, bakken en braden, werkzaamheden, enzovoort. Dit soort meldingen moeten zoveel mogelijk worden teruggedrongen om overlast voor u en de brandweer te voorkomen.

Automatische meldingen

In Enschede zijn 182 objecten voorzien van een brandmeldinstallatie (veelal vereist op grond van de gemeentelijke bouwverordening) die is aangesloten op het Openbare Meld Systeem (OMS) van de Meldkamer Twente. Dit betekent dat een brandmelding door deze brandmeldinstallatie automatisch wordt doorgemeld naar de Meldkamer Twente. Nadat een brandalarm is doorgemeld, wordt de desbetreffende brandweer gealarmeerd. Mocht blijken dat de brandmelding valt onder de categorie ‘ongewenst' of ‘onecht', oftewel een loos brandalarm, dan zal de brandweer de urgentie van de melding aanpassen. De brandweer rijdt na alarmering altijd door om ter plaatse de oorzaak van de melding te achterhalen. Deze ongewenste/onechte meldingen bezorgen uw bedrijf, de brandweer en de samenleving veel overlast. Zo rijden de brandweervoertuigen, met de nodige risico's, met zwaailicht en sirene in het verkeer en begeven zij zich naar een adres waar het niet nodig is. Ook voor uw bedrijf is het lastig, omdat het een werkonderbreking tot gevolg heeft.

Oorzaken

Ongewenst en onechte meldingen hebben veelal de volgende oorzaken:

• Ongewenste brandmelding
• Werkzaamheden (lassen/solderen/stofvorming)
• Rook-/stoomvorming (koken/afwasmachine e.d.)
• Spuitbus onder melder
• Roken onder melder

Onechte brandmelding

• Vervuilde melder (stofvorming)
• Atmosferische invloeden
• Defecte melder/Spontane melding
• Handmelder ingeslagen

Verplichtingen

Om ongewenste en onechte meldingen te voorkomen dienen bedrijven zich te houden aan een aantal verplichtingen. Maar ook al voldoet u aan deze eisen, toch kunnen zich nog situaties voordoen waarbij (te)veel ongewenste en onechte meldingen voorkomen. Daarom zijn er ook een aantal tips opgesteld waarmee voorkomen kan worden dat er ongewenste of onechte meldingen ontstaan.

Het instrueren van uw medewerkers over het gebruik van de brandmeldinstallatie

Uw medewerkers moeten uiteraard weten dat er in het gebouw een brandmeldinstallatie aanwezig is en wat zij moeten doen in het geval van een brandmelding. U moet uw medewerkers er ook van bewust maken dat bepaalde activiteiten en werkzaamheden ongewenst/onecht alarm kunnen veroorzaken. Denk bijvoorbeeld aan werkzaamheden als koken, slijpen en roken. Overweeg of dergelijke werkzaamheden beter ergens anders of op een andere wijze kunnen worden uitgevoerd, of dat deze met behulp van extra voorzieningen kunnen doorgaan. Alleen in uiterste instantie is het mogelijk, ter voorkoming van loos alarm, dat melders tijdelijk worden uitgeschakeld. Dit is ook alleen maar toegestaan met goedkeuring van de brandweer en (indien van toepassing) met goedkeuring van de verzekeraar of andere eisende partij.

Beheer de installatie conform de geldende voorschriften

Beheer van brandmeldinstallaties moet gebeuren volgens de norm NEN 2654-1. Hierin is onder andere aangegeven dat een beheerder moet zijn aangewezen die is opgeleid in de omgang met brandmeldinstallaties (een zogenaamd ‘opgeleid persoon'). De taken van deze beheerder zijn ondermeer het instrueren van de overige medewerkers en gebruikers en het periodiek controleren van de brandmeldinstallatie. Als uw bedrijf nog geen opgeleid persoon heeft, informeer dan eens bij uw branddetectie-, installatie- en onderhoudsbedrijf naar de opleidingsmogelijkheden.

Noteer een loos alarm altijd in het logboek

Vermeld alle loze meldingen, storingen en handelingen aan de brandmeldinstallatie in het logboek van de brandmeldinstallatie. Noteer welke melders loos alarm gaven, de datum, het tijdstip en de vermoedelijke oorzaak. Daarmee geeft u het deskundige branddetectie-, en installatie- en onderhoudsbedrijf én de brandweer de noodzakelijke informatie om het probleem samen met u op te lossen.

Zorg voor een adequaat onderhoud en controle van de brandmeldinstallatie

Vervuiling van melders en defecten in de installatie kunnen loos alarm veroorzaken. Zorg voor regelmatig en adequaat onderhoud en controle van de brandmeldinstallatie door een deskundig onderhoudsbedrijf. Controle en onderhoud dienen te gebeuren conform de norm NEN 2654-1. Controleer of dit in de onderhoudsovereenkomst is vastgelegd. Als uw brandmeldinstallatie sterk verouderd is en dit een oorzaak is van het toenemen van loze meldingen, moet u vervanging van de gehele installatie overwegen.

Controleer of het juiste meldertype is toegepast

Brandmelders moeten geschikt zijn voor de plaatselijke omstandigheden. Standaard rookmelders zijn vaak niet geschikt voor ruimtes waarin rook en damp voorkomen. Vervanging door een ander meldertype kan uitkomst bieden. Multisensormelders reageren pas als meerdere brandverschijnselen tegelijkertijd voorkomen (bijvoorbeeld temperatuur- én rookontwikkeling). Een deskundig installatiebedrijf kan aangeven welke melders in uw geval de problemen oplossen. Vervanging van melders mag alleen gebeuren na toestemming van de eisende partij(en). Bij gecertificeerde installaties moet u tevens de goedkeuring van de certificeerder van de brandmeldinstallatie hebben.

Verplaats melders of storende bronnen, indien noodzakelijk

Loos alarm door automatische melders wordt ook veroorzaakt doordat melder te dicht bij ‘storende bronnen' zijn geplaatst zoals ovens, vaatwassers, fornuizen en douches. Loze meldingen door handbrandmelders kunnen het gevolg zijn van baldadigheid of beschadiging van de handmelders door werkzaamheden of bepaalde activiteiten. Verplaatsing van melders of storingsbronnen kan vaak uitkomst bieden. Zo kunnen handbrandmelders worden ondergebracht in brandslanghaspelkasten, mits dit op de kastdeur wordt aangeduid met een pictogram. Verplaatsing van melders mag alleen gebeuren na toestemming van de eisende partij(en). Bij gecertificeerde installaties moet u tevens de goedkeuring van de certificeerder van de brandmeldinstallatie hebben.

Gebruik de aanwezige mogelijkheden van uw brandmeldinstallatie

Brandmeldinstallaties beschikken vaak over mogelijkheden om loos alarm te voorkomen zoals:

• Vooralarm
• Dubbeltestmethode
• 2-melder- of 2-groepsafhankelijkheid
• Toepassing van (intelligente) multisensormelders

Raadpleeg uw installatiebedrijf en vraag wat de mogelijkheden zijn van uw brandmeldinstallatie. Bij toepassing van 2-melder- of 2-groepsafhankelijkheid moet rekening gehouden worden met eventuele plaatsing van extra melders. Indien uw brandmeldinstallatie geen adequate mogelijkheden biedt ter voorkoming van loze meldingen, overweeg dan vervanging van de apparatuur. Ook hier geldt dat aanpassingen kunnen worden uitgevoerd na toestemming van de eisende partij(en). Vertraging in de doormelding naar de brandweer voorkomt niet uw inzet bij een brandmelding. Het geeft u wel de mogelijkheid om eerst te kijken of het een echt brandalarm dan wel een loos alarm is, alvorens de brandweer wordt gealarmeerd. De vertragingstijd dient in overleg met de brandweer te worden bepaald. Let er wel op dat een vertraging in de doormelding wel de brandweer ontlast, maar niet uw organisatie.

Zorg voor voldoende ventilatie

Een loze melding kan het gevolg zijn van onvoldoende ventilatie van ruimten. Rook, dam, hitte en andere op brand lijkende verschijnselen kunnen leiden tot een brandalarm. Door bewust te ventileren of het aanpassen van het ventilatiesysteem aan de plaatselijke omstandigheden (voldoende afzuiging boven ‘storende bronnen') kan ongewenst alarm worden voorkomen. Uiteraard moet het ventilatiesysteem regelmatig worden gecontroleerd en onderhouden worden (onder andere filters reinigen).

Mocht u nog vragen hebben over de eisen waaraan u moet voldoen, de genoemde tips en eisen of over uw brandmeld- of blusinstallatie, dan kunt u contact opnemen met Brandweer Enschede. Uw brandweer informeert u graag.